دانشگاه گیلان تغذیه آبزیان 2980-8499 3 2 2017 09 23 Individual and combined effects of nisin-Z and sodium citrate on the chemical attributes and lactic acid, mesophyll and psychrophill bacteria communities of Caspian Kutum fillets (Rutilus frisii kutum) Stored at 4 ºC اثرات مستقل و ترکیبی نایسین Z و سدیم سیترات بر روی شاخص‌های شیمیایی و جمعیت باکتری‌های تولید کننده اسید لاکتیک مزوفیل و سرمادوست فیله ماهی سفید دریای خزر (Rutilus frisii) طی نگهداری در دمای C° 4 19 34 2242 FA مسعود هدایتی فرد گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، واحد قائم‌شهر، دانشگاه آزاد اسلامی قائم شهر، مازندران مژگان علی نژاد گروه شیلات، مرکز تحصیلات تکمیلی، واحد قائم‌شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائم شهر، مازندران مسعود هاشمی کروئی گروه دامپزشکی، دانشکده دامپزشکی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، مازندران Journal Article 2017 06 29 Individual and combined effectsof Nisin Z (1.5%) and sodium citrate (2%) in air-packed Caspian Kutum fillets during the refrigerated storage at 4°C was investigated. Changes in some quality indexes of fish including chemical attributes including TVB-N, PV and TBA and microbial communities counts including mesophilic (TMC), psychrophill (TPC) and lactic acid bacteria (LAB) were determined during days of 0, 3, 6, 9 and 12. The results showed that TVB-N, PV and TBA indices in treatments were higher than control. Mesophilic and psychrophill bacteria in control sample (with 6.53 and 6.71 CFU/g, respectively) reached to acceptable amount, while treatments containing preservatives showed a better condition in both TPC (with 6.63 to 6.93 CFU/g) and TMC (with 6.67 to 6.90 CFU/g) (P<0.01). Also, growth of LAB has controlled at 9 days (with 6.88 CFU/g) but stopped in treatment samples at the same days (P<0.01). The results revealed that Nisin Z in combination with sodium citrate can therefore be used as the effective preservatives to shelf-life of Caspian Kutum fillets during refrigerated storage. تأثیر مستقل و ترکیبی نایسین Z (5/%1) و سدیم سیترات (%2) بر زمان ماندگاری فیله ماهی سفید نگهداری شده در دمای 4 درجه سانتی‌گراد مورد بررسی قرار گرفت. شاخص­های شیمیایی شامل مجموع بازهای نیتروژنی فرار (TVB-N)، اندیس پراکساید (PV)، اسید تیوباربیتوریک (TBA) و شمارش جمعیت باکتری­ها شامل مزوفیل (TMC)، سرمادوست (TPC) و اسید لاکتیک (LAB) در زمان‌های صفر، 3، 6، 9 و 12 روز اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که شاخص­های TVB-N، PV و TBA در تیمار شاهد بالاتر از تیمارهای حاوی نگهدارنده بودند. باکتری­های مزوفیل و سرمادوست نمونه شاهد در روز سوم نگهداری (به ترتیب با 53/6 و 71/6 CFU/g) به حداکثر میزان مجاز رسیدند، در حالی که تیمارهای حاوی نگهدارنده هم سرمادوست (بین 72/6 تا 93/6 CFU/g) و هم مزوفیل (بین 67/6 تا 90/6 CFU/g) تا روز نهم نگهداری شرایط بهتری نشان دادند (01/0>P). همچنین، رشد باکتری­های اسید لاکتیک در تیمار شاهد تا روز نهم (با 88/6 CFU/g) کنترل شد، اما در تیمارهای حاوی نگهدارنده در پایان همین روز متوقف شدند (01/0>P). نتایج مشخص کرد که استفاده توأم از نایسین Z و سیترات سدیم به عنوان نگهدارنده مؤثر می­تواند به منظور افزایش زمان ماندگاری فیله ماهی سفید طی نگهداری در سردخانه مورد استفاده قرار گیرد. https://janb.guilan.ac.ir/article_2242_780c83fedf60200df5bdd6e5f29c228a.pdf