دانشگاه گیلان تغذیه آبزیان 2980-8499 5 1 2019 09 21 Early development of olfactory and taste organs in Caspian Kutum, Rutilus kutum, Kamensky, 1901 بررسی روند تکوین اولیه اندام‌های چشایی و بویایی در ماهی سفید دریای خزر (Rutilus kutum, Kamensky, 1901) 123 130 3915 10.22124/janb.2020.14934.1076 FA سهیل ایگدری گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، البرز باقر مجازی امیری گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، البرز مهتا عربشاهی گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، البرز چنگیز مخدوم مجتمع تکثیر و پرورش و بازسازی ذخایر شهید رجایی، ساری، مازندران پگاه فرهنگ گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، البرز Journal Article 2019 05 06 This study was conducted to assess the ontogeny of the olfactory and taste organs in Caspian Kutum, <em>Rutilus kutum</em>, from hatching up to 23 days post hatching (DPH). So that, the larvae were randomly sampled daily from 1 to 23 DPH. After fixation in buffered formalin and glutaraldehyde, the histological sections were prepared, then the olfactory and taste organs were examined using light and electron microscopies. The results exhibited complete nasal formation and the increasing number and size of the taste buds in the oral cavity, lips, as well as around the mouth on 5 DPH. In addition, on 12 DPH, further development of the olfactory cells and taste buds were observed. This increasing trend was continued until 16 DPH. According to the results, the olfactory organ was completed earlier than the taste one, and the number of taste buds was higher on the upper lip. The maturation of the taste buds was observed at 20 DPH. The results revealed that the development of chemical sense organs is closely related to the development of Caspian Kutum’s gastrointestinal system. این مطالعه به منظور بررسی روند تکوین اندام­های چشایی و بویایی ماهی سفید (<em>Rutilus kutum</em>) از زمان تخم­گشایی تا 23 روز پس از آن به اجرا درآمد. برای این منظور تعداد 500 لارو از روز 1 تا 23 پس از تفریخ، روزانه به­صورت تصادفی نمونه­برداری و پس از تثبیت در فرمالین بافری و گلوتار آلدئید، تهیه مقاطع بافتی انجام و همچنین اندام­های چشایی و بویایی توسط میکروسکوپ­های نوری و الکترونی بررسی شدند. نتایج شکل­گیری کامل بینی و افزایش توسعه تعداد و اندازه جوانه­های چشایی در حفره­ی دهانی، لب­ها و اطراف دهان در روز 5 بعد از تخم­گشایی (Day post hatching = DPH) را نشان داد. همچنین در روز 12 پس از تخم­گشایی، توسعه بیشتر سلول­های بویایی و جوانه­های چشایی مشاهده شد. این روند افزایشی تا DPH 16 ادامه یافت. براساس نتایج اندام بویایی زودتر از اندام چشایی تکمیل شدند و جوانه­های چشایی در لب بالا بیشتر بود. بلوغ کامل جوانه­های چشایی در DPH 20 مشاهده شد. نتایج نشان داد که روند توسعه اندام­های چشایی در ارتباط نزدیک با روند توسعه دستگاه گوارش ماهی سفید به وقوع می­پیوندد. https://janb.guilan.ac.ir/article_3915_cd2870a1669bf904bb04ae148bdb34b1.pdf